Wat je aantrekt op een orkasafari
De lucht bij Tromsø is in de winter maar een paar graden onder nul, maar je staat urenlang stil op een varende boot in de wind. Kleed je daarop en de dag is prima te doen. Hieronder vind je laag voor laag de kleding die werkt, en daarna wat elke tocht je uitleent, zodat je niets dubbel inpakt.
De kou waarvoor je je kleedt
Tromsø ligt op een eiland zo'n 350 km ten noorden van de poolcirkel, maar de winterdagen zijn er milder dan die breedtegraad doet vermoeden. Van november tot januari schommelt de temperatuur overdag meestal rond −2 tot −4 °C, en de zee zelf bevriest niet.
Aan land is dat een frisse wandeling. Op een boot is het anders, want de boot maakt zijn eigen wind en een open dek op snelheid geeft nevel. Een uur aan de reling terwijl een groep orka's rondcirkelt voelt veel kouder aan dan de thermometer zegt.
Ook het licht bepaalt de dag. In de poolnacht blijft de zon van ongeveer eind november tot half januari onder de horizon, met rond het middaguur een paar uur schemering.
Begin en einde van de tocht vallen in het donker. Pieren kunnen glad zijn van het ijs en trappen glibberig, en er is geen zon die je gezicht verwarmt. De beste tijd om orka's te zien bij Tromsø legt uit hoe het licht in de loop van het seizoen verandert.
Laagjes, van de huid naar buiten
Een paar dunne lagen werken beter dan één dikke jas, want je loopt de hele dag heen en weer tussen een verwarmde lounge en het dek en wilt zonder gedoe iets uit of aan kunnen trekken.
- Basislaag van een lange onderbroek plus een shirt van merinowol (katoen houdt zweet vast en laat je daarna afkoelen)
- Middenlaag van fleece of een dikke wollen trui
- Isolatie met een donsjas of een skijas
- Buitenlaag van een winddichte jas en een ski- of shellbroek, liefst waterdicht tegen nevel
Deelt je tocht een pak uit, dan doet de buitenlaag er minder toe. De basis- en middenlaag doen eronder nog steeds het werk. Laat je spijkerbroek in het hotel, tenzij je er een lange onderbroek onder draagt en iets winddichts erover.
De randen warm houden
De meeste kou komt via de randen binnen. Draag een muts die je oren helemaal bedekt. Een sjaal of nekwarmer helpt tegen de wind op het open dek.
Neem twee paar handschoenen mee, een dun paar om een camera of telefoon te bedienen en een dik paar of wanten om er tussen de waarnemingen overheen te trekken.
Je voeten hebben het het zwaarst als je stilstaat. Draag warme winterschoenen met zolen die grip hebben op ijs, en wollen sokken.
Stop een extra paar sokken in je tas voor het geval er nevel of sneeuw in komt. De wandeling over een bevroren pier in het donker is de eerste test voor die zolen, lang voordat je een vin ziet.
Wat elke tocht je uitleent
De zes tochten verschillen flink in wat ze je geven, dus kijk dit na voordat je een nieuwe jas koopt.
| Tocht | Pak inbegrepen | Warme plek om op te warmen | Vanaf |
|---|---|---|---|
| Polar Adventures | Thermopak | Verwarmde boot met open dekken | ~€ 240 |
| Brim Explorer | Niets te leen | Verwarmde salons met panoramaramen | ~€ 200 |
| Rødne Fjord Cruise | Niets te leen | Warme lounge | ~€ 201 |
| Arctic Adventure Tours (RIB) | Drijfpak, laarzen, bril, wanten, reddingsvest | Geen op de open RIB | ~€ 307 |
| Skua Nature | Geen speciaal pak nodig | Overdekte, verwarmde boot | ~€ 315 |
Op Brim en Rødne kleed je je zelf voor het dek, en in de lounge warm je op tussen de waarnemingen. Op de all-inclusive dag van Polar Adventures, vanaf ~€ 240, gaat het thermopak over je eigen lagen heen, dus een dunne middenlaag past beter dan een dikke jas. De overdekte boot van Skua Nature, vanaf ~€ 315, houdt je uit de wind, dus gewone warme winterkleding is genoeg. Onze vergelijking van de boten gaat verder dan de kleding.
Kleding voor de RIB
De RIB-dag is de koudste manier om orka's te zien vanuit Tromsø, en ook de dag waarop je het meest compleet wordt uitgerust. Arctic Adventure Tours geeft je de hele set (thermisch drijfpak, laarzen, bril, wanten, reddingsvest).
Het pak houdt de wind tegen, maar je zit toch zo'n 3 uur in een open boot op snelheid, met nevel die over de boeg komt. Draag eronder een volledige basis- en middenlaag, dunne handschoenen in de wanten en een muts die onder de capuchon past. De bus vertrekt om precies 5:00 bij het Scandic Ishavshotel, dus leg alles de avond ervoor klaar.
De open-boot-dag met complete uitrusting
Arctic Adventure Tours organiseert een dag van 12 uur met de bus naar Skjervøy en ongeveer 3 uur op een RIB, vanaf ~€ 307. De uitrusting (drijfpak, laarzen, bril, wanten) wordt verstrekt, net als achteraf een warm drankje met een licht broodje. Niet voor kinderen onder de 14; gratis annuleren tot 24 uur van tevoren.
Camera's en batterijen in de kou
Kou trekt batterijen snel leeg. Een telefoon die op de pier nog genoeg lading aangeeft, kan aan de reling uitvallen op het moment dat een groep orka's bovenkomt.
Bewaar hem in een binnenzak tegen je lichaam en neem een powerbank met kabel mee. Haal hem alleen tevoorschijn als je hem nodig hebt. De boot van Polar heeft USB-laadpunten, en de bus van Skua ook.
Op de RIB gaan camera's mee op eigen risico, dus een waterdichte tas is handig. Kom je uit de kou binnen, laat de camera dan een tijdje in zijn tas zitten, zodat er geen condens op de lens komt.
Een camera doet er in het lage winterlicht minder toe dan je zou denken. Veel gasten komen blijer thuis met een paar scherpe herinneringen dan met honderd wazige foto's, en onze pagina over hoe de walvissen eten vertelt je waar je op moet letten.
Zeeziekte en de kleine extra's
De eigen paklijst van Rødne Fjord Cruise is een goede checklist voor elke boot. Daarop staan warme kleding met muts en handschoenen. Ook sokken en een sjaal staan erop, net als een camera en een verrekijker. Een verrekijker is vooral nuttig op de grote boten, waar je hoog boven het water staat.
Rødne deelt gratis tabletten tegen zeeziekte uit; neem op de andere tochten je eigen mee en neem ze in volgens de bijsluiter, voordat de boot vertrekt. De aanbieding van Polar weert iedereen die snel zeeziek wordt.
Op de RIB-dag horen snacks in je tas. Neem ook wat mee voor Brim en Rødne als je liever niet betaalt voor eten aan boord.
Voor kinderen gelden dezelfde kledingregels, met extra reservekleding, zoals onze gids over orka's spotten met kinderen uitlegt, en wat je doet bij ruwe zee of zonder orka's gaat over de dagen waarop het weer wint.